Speech of President at the 10th PESO Congress


SPEECH
of
His Excellency BENIGNO S. AQUINO III
President of the Philippines
At the 10th Public Employment Service Office Congress
[October 5, 2010, Taal Vista Hotel, Tagaytay City]



[Please check against delivery]
Magandang hapon.
Una po sa ating plataporma ang paglikha ng trabaho, kaya’t hindi po ako nagdalawang-isip nang inanyayahan ako ni Secretary Baldoz na dumalo ngayong araw at personal na ipahatid ang aking pasasalamat sa inyong dedikasyon. Ang pagtitipon ng ating mga kasangga sa mga local na pamahalaan na kinakatawan ng mga local chief executives, councilors at Public Employment Service Office (PESO) managers ay may makabuluhang papel. Ito po ay paraan upang mahusay na maipatupad ang ating layuning makapagbigay ng mabilis na serbisyo sa ating mga kababayang naghahanap ng trabaho. Bilang mga kinatawan ng lokal na pamahalaan, kayo po ang unang nilalapitan ng ating mga kababayan.
Malaking hamon po sa ating lahat ang paghahatid ng mabilis na aksyon sa kanilang mga hinaing. Kaya naman po kasama sa ating 22-point agenda on labor and employment ang masigasig na pangangalap at pagbibigay ng mahahalagang datos sa mga industriya at komunidad ukol sa kondisyon ng ating merkado. Kasama na rin po dito ang pagpapalakas sa inyong kakayahan bilang mga “public employment information and exchange facilities” na maghatid ng mga tama at napapanahong impormasyon sa ating komunidad.
Nakapanghihinayang po ang maling pananaw ng karamihan: wala daw pong mapasukang trabaho sa Pilipinas. Ang totoo po, napakaraming bakanteng trabaho na nangangailangan ng mga manggagawa. Ang problema, hindi po tumutugma ang kakayahan ng mga aplikante sa trabahong nais nilang pasukan. Panahon na po upang ating tugunan ang suliranin ng “job and skill mismatch”. Ibig po kasi nitong sabihin, kulang po ang kaalaman ng mga mamamayan tungkol sa mga skill-set na akma upang matanggap sila sa trabaho. Nangangahulugan din po ito na hindi sapat ang impormasyon na nakakalap ng mga negosyante mula sa gobyerno upang maayos nilang mapatakbo ang kanilang industriya. Nagpapabagal po ito sa ating pag-unlad.
Kaya naman po malaking hakbang ang paglulunsad nitong National Skills Registry.  Gamit ang isang online job portal, matutugunan na  po natin ang job and skill mismatch at magiging mas mabilis na rin po ang pagkuha ng DOLE sa mga mahahalagang detalye na kapwa kailangan ng mga employer at mga aplikante. Buo ang aking paniniwala na mula sa tatlumpu’t limang (35) bayan na kalahok ngayon, maipapatupad natin ang National Skills Registry sa lahat ng munisipalidad sa Pilipinas sa lalong madaling panahon. Kaya naman inaasahan ko ang disiplina, dedikasyon at wastong pananaw mula sa ating mga local chief executives at PESO managers: nakasalalay sa inyo ang pagpapanatiling mabisa at buhay ang proyektong ito.
Mahalaga din po ang National Skill Registry sa epektibong pagpapatupad ng “emergency employment program” na muli nating bubuhayin, gaya ng ipinangako ko sa aking inaugural address. Ang tinutukoy ko na “emergency employment” ay hindi lamang yaong mga trabaho na nalilikha tuwing magkakaroon ng mga “crisis” o kalamidad.  Bagama’t ang mga ito ay kasama, mas bibigyan natin ng pansin ang mga “temporary jobs” na maaring malikha ng ating mga itatayong imprastraktura sa komunidad.
Kung may ipapatayong imprastraktura sa isang pamayanan, kalahati po sa mga kukunin nilang trabahador at 30 porsiyento ng “skilled” workers na kakailanganin ng contractor ay manggaling dapat mismo sa komunidad. Sa madaling salita, bibigyang-lakas po natin ang ating mga mamamayan, hindi lang sa pagkakaroon ng ikabubuhay, kundi maging sa direktang pakikiisa nila sa pagsulong ng kanilang lokalidad.
Subalit hindi po ito maisasakatuparan ng mahusay kung ang PESO ay hindi makakatugon sa paghahanap ng mga manggagawang kailangan sa proyekto ng mga negosyante. Kaya po kailangan ang ibayong pagrerehistro ng mga kakayahan mga naghahanap ng trabaho sa inyong lugar.  Sa tulong ng PhilJobNet—ang natatanging “job matching portal” ng ating pamahalaan—mapapalawak ang pagbibigay ng impormasyon ukol sa mga bakanteng trabaho sa mga industriya, gayundin ang mga impormasyon sa mga taong nangangailangan ng trabaho saan mang sulok ng bansa. Upang masiguro po ang mahusay na implementasyon nito, inatasan ko ang DOLE na pamunuan and pagbuo ng isang coordinative system na susubaybay sa pagpapalago nitong Emergency Employment Program.
Naniniwala ako na ang paghubog sa tamang disiplina sa paggawa ay kailangan nating simulan sa mga bata habang sila’y nasa murang edad pa lamang. Kailangang pag-aralan ng DepEd, DOLE, at PRC kung paano maipapatupad ang pagbibigay ng maayos na career guidance sa mga estudyante, upang mabigyan sila ng tamang gabay sa pagpili ng kanilang papasuking bokasyon.  Sa pagtutulungan ng TESDA at CHED, rerepasuhin din po natin ang ating curriculum upang maging akma ang pagsasanay at kakayahan na hinahanap ng mga industriya.
Batid ko rin po ang kahinaan ng PESO Act of 1999 na hanggang ngayon po ay nananatiling isa sa marami nating  “unfunded law”. Upang mapunan ang kakulangan nito, inaatasan ko po si Secretary Baldoz na isama ang PESO Act sa gagawing recodification ng ating Labor Code. Isama na rin po natin dito ang pagpapalakas sa mga munisipalidad na wala pang kakayahang bumuo ng kanilang sariling mga PESO. Nananawagan din po ako sa pakikipag-ugnayan ng PESO sa mga “public-private partnership projects” sa inyong munisipalidad. Kasama ko rin pong hinihikayat ang ating LGUs sa pagpapabilis sa proseso ng papeles para sa mga gustong magnegosyo sa kanilang komunidad. Huwag po nating pahirapan ang mga nais tumulong sa ating bayan. Wala naman pong ibang magsusulong sa ating kaunlaran kundi tayo mismo.
Kapuri-puri din po ang mga proyekto ng DOLE na nakatuon sa pagpapabuti sa sistema ng pagtatrabaho sa bansa. Isang magandang halimbawa ang ugnayang binabalangkas ng DOLE kasama ang mga “foreign chambers” at tripartite partners upang itaguyod ang “industry self-regulation through voluntary code of good practices” bilang isang mekanismo upang mapaganda ang kalakaran ng merkado.
Kanila ring pinagtibay ang 30-day conciliation-mediation sa lahat ng kasong inihain sa kanila. Layon ng repormang ito ang mabilis at tamang pagreresolba sa mga kasong inilalapit sa DOLE ng mga manggagawa. Upang mabantayan at labanan ang katiwalian, nilikha din nila ang National Effieciency and Integrity Board, sa ilalim ng Tripartite Industrial Peace Council (TIPC). Sa tulong ng National Economic and Development Authority (NEDA) at ng National Anti-poverty Commission (NAPC), kasalukuyan na din nilang sinusuri ang labor-based employment support technology (LBEST) upang lumikha ng mas marami pang proyekto na makakapagbigay ng trabaho sa ating mga kababayan. Mahalaga rin ang kanilang pagkilala sa papel ng mga negosyante sa pagtataguyod ng maayos na sistema, hindi lamang sa pagpapalago ng kanilang industriya, kundi maging sa panghihikayat na pumasok ang mas marami pang negosyo sa ating bansa. Tiyak kong ang masiglang ugnayan sa pagitan ng mga namumuhunan at ng pamahalaan ay magbubunga ng mas maraming trabaho sa ating mga mamamayan, na siya namang siguradong tatapos sa suliranin natin sa kahirapan.
Marami pa po tayong kailangang gawin. Marami pa rin po sa atin ang hindi nabibigyan ng pagkakataong makaahon sa kahirapan. Sa kabila po ng pagdagsa ng maraming trabaho bunsod ng paglakas ng ating ekonomiya nitong mga huling buwan, kailangan po nating tanggapin na matagal pa po bago madama ng karamihan sa atin ang inaasam nilang ginhawa. Ginagawa po ng ating administrasyon ang lahat ng paraan upang mabilis po nating maabot ito. Kaya naman po kailangan nating pagtugmain ang ating mga sinisimulang reporma upang sama-sama nating makamit ang layuning makalikha ng trabaho dito sa ating bansa. Sa ating pagtutulungan, umaasa akong hindi na kakailanganin ng ating mga kababayan na mangibang-bansa para buhayin ang kanilang pamilya. Bigyang-lakas natin ang ating mga kababayan na maiangat ang kanilang pamumuhay. Ang lakas ng isa, ay lakas nating lahat. Harinawa’y ang tagumpay ng pagtitipon natin ngayon ay maging pinto tungo sa mas masaganang bukas na maipapamana natin sa mga susunod na salinlahi.
Maraming salamat at mabuhay tayong lahat!

Buy me a Coffee